Lage rugklachten behoren tot de meest voorkomende musculoskeletale klachten bij volwassenen en hebben een directe invloed op slaapkwaliteit en herstel.
Veel mensen met chronische lage rugpijn ervaren:
- moeite met in slaap vallen
- frequent wakker worden
- stijfheid bij het opstaan
- pijn bij draaien in bed
Hoewel er veel aandacht is voor houding en belasting overdag, wordt de rol van het matras vaak onderschat. Juist tijdens de nacht ligt de wervelkolom langdurig in één positie en dat maakt ondersteuning cruciaal.
In Nederland zijn er er veel mensen die last hebben van a-specifieke lage rugklachten. We spreken bij rugklachten van een verschillende fases in de rugklachten namelijk, acuut (0-6 weken), subacuut (6-12 weken) en chronisch (> 12 weken). Vooral bij de laatste categorie is het interessant om te onderzoeken welke factoren een rol spelen bij het onderhouden van deze lage rugklachten. Hierin wordt ingespeeld op, patiënt gerelateerde, psychosociale en werk gerelateerde factoren. Echter blijft slaap en slaapgedrag een onderbelichte factor bij deze klachten. Enige vorm van wetenschappelijke evidentie in de relatie tussen lage rugklachten en slaapomstandigheden is beperkt.
Wat zegt wetenschappelijk onderzoek?
In een studie gepubliceerd in Sleep Science and Practice (Springer Nature) is onderzocht wat het effect is van een gepersonaliseerd slaapsysteem bij mensen met chronische lage rugklachten.
In deze studie werd specifiek gekeken naar een instelbaar systeem bestaande uit:
- Beddelicious Blocks BM500 matras
- Beddelicious Ezzential hoofdkussen
Lees hier het wetenschappelijk onderzoek over lage rugklachten >
SlaapFysio en de Vrije Universiteit van Amsterdam sloegen de handen ineen om onderzoek te doen bij 16 personen met chronisch lage rugklachten. De onderzoeksmethode die gehanteerd werd zie je in onderstaande afbeelding.
Om een indicatie te krijgen hebben in de actualiteit van de lage rugklachten en het comfort van de aanpassing in de matras en dus ondersteuning, hebben de deelnemers vragenlijsten ingevuld tijdens meerdere nachten. De resultaten die hieruit volgde zijn een reductie in pijnklachten met 18% en een verbetering van het matrascomfort met 25%.
Resultaten
De deelnemers sliepen zowel op hun eigen matras als op het gepersonaliseerde systeem.
De uitkomsten:
- 18% minder pijn tijdens het liggen
- 25% hoger slaapcomfort
Deze resultaten zijn statistisch significant en wijzen erop dat een gepersonaliseerde matrasconfiguratie daadwerkelijk invloed heeft op pijnbeleving.
Is dit het beste matras bij lage rugklachten?
Dit is de belangrijkste vraag.
Wat we wél kunnen zeggen op basis van onderzoek:
- Het Beddelicious Blocks BM500 systeem is één van de weinige commercieel verkrijgbare matrassystemen die in een gepubliceerde studie is onderzocht bij chronische lage rugklachten.
- In deze studie laat het systeem meetbare verbetering zien in pijn en comfort.
- Het onderzochte systeem is geen standaard matras, maar een instelbaar systeem dat wordt aangepast aan het individu.
Wat we níet kunnen zeggen:
- Dat dit voor iedereen het beste matras is
- Dat het superieur is aan alle andere systemen (daarvoor ontbreken directe vergelijkende studies)
Zijn er betere alternatieven bekend?
Op dit moment:
Er zijn geen andere bekende merkmatrassen waarvoor vergelijkbaar gepubliceerd onderzoek beschikbaar is met meetbare uitkomsten bij chronische lage rugklachten.
Dat betekent:
- Veel matrassen claimen ergonomie of orthopedische eigenschappen
- Maar zeldzaam is dat dit onderbouwd is met gepubliceerde klinische data
Vanuit wetenschappelijk perspectief maakt dit het BM500-systeem bijzonder:
Niet omdat het per definitie “het beste matras” is in absolute zin,
maar omdat het één van de weinige systemen is waarvan het effect daadwerkelijk onderzocht is.
Fysiotherapeutische interpretatie
Vanuit de praktijk is dit goed te verklaren.
Lage rugklachten worden vaak beïnvloed door:
- asymmetrie in het lichaam
- verschil tussen schouder- en heupbelasting
- slaaphouding
- mate van doorzakken of druk
Een standaard matras (hard/medium/zacht) kan deze variatie niet goed opvangen.
Een instelbaar systeem zoals BM500 maakt het mogelijk om:
- schouders drukvrij te laten zakken
- de taille te ondersteunen
- het bekken stabiel te houden
Dit draagt bij aan een neutralere wervelkolompositie tijdens de slaap, een belangrijke factor in het verminderen van klachten.
De rol van het hoofdkussen
Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is dat het matras werd gecombineerd met het hoofdkussen.
Dit is relevant, omdat:
- de wervelkolom één geheel vormt
- een verkeerde nekpositie kan doorwerken naar de onderrug
- compensatie in de keten kan ontstaan
Een verstelbaar kussen helpt om de uitlijning te optimaliseren.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Op basis van huidige kennis kunnen we stellen:
Het beste matras bij lage rugklachten is geen specifiek “type” (hard of zacht), maar een systeem dat:
- de wervelkolom neutraal ondersteunt
- drukpunten vermindert
- afgestemd is op het individu
Het instelbare systeem sluit hier goed op aan, en is bovendien één van de weinige systemen waarbij dit ook onderzocht is.
Conclusie
Het Beddelicious Blocks BM500 matras kan op basis van huidig wetenschappelijk onderzoek worden beschouwd als:
Een van de best onderbouwde matrassystemen voor mensen met chronische lage rugklachten
Dit is gebaseerd op:
- gepubliceerde studie
- meetbare resultaten (18% minder pijn, 25% meer comfort)
- instelbare ondersteuning
Er zijn op dit moment geen andere bekende merkmatrassen met vergelijkbare gepubliceerde onderzoeksresultaten binnen deze doelgroep.
Over de auteur
Deze blog is geschreven door slaapfysiotherapeut Hidde Hulshof, gespecialiseerd in slaapergonomie, houding en rugklachten.
Hij vertaalt wetenschappelijke inzichten naar praktische toepassingen voor mensen met lichamelijke klachten tijdens het slapen.
Vragen over het onderzoek? Neem dan contact op met SlaapFysio.